Warunkiem wykonania badania jest prawidłowe przygotowanie (oczyszczenie) jelita. Należy bardzo skrupulatnie przestrzegać zaleceń związanych ze sposobem przygotowania, ponieważ wszelkie odstępstwa mogą spowodować, że badanie nie będzie wykonane lub jego wiarygodność będzie ograniczona i całą procedurę trzeba przeprowadzić ponownie. Przed badaniem wskazane, ale nieobligatoryjne jest przeprowadzenie szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.
Pacjenci przewlekle przyjmujący leki przeciwzakrzepowe, takie jak acenocumarol (np. Sintrom), clopidogrel (np. Plavix), warfaryna (np. Warfin), rywaroxaban (Xarelto) itp. w odpowiednim, ustalanym przez lekarza, czasie przed badaniem, powinni zastąpić dotychczas przyjmowany lek heparyną drobnocząsteczkową (np. Clexane). Na minimum 8 dni przed badaniem należy ustalić z lekarzem kierującym rodzaj, dawkowanie oraz odpowiedni moment zmiany leczenia. Pacjenci chorujący na cukrzycę powinni przed badaniem poinformować o tym pracownię wykonującą kolonoskopię, w celu ustalenia terminu badania w godzinach porannych.
Pacjenci przyjmujący leki z grupy agonistów GLP-1 (Ozempic Trulicity, Suxenda itp.) stosowanych w cukrzycy oraz w celu redukcji masy ciała muszą pozostać na czczo przez 12 h przed znieczuleniem (jest to związane z podwyższonym ryzykiem zachłyśnięcia) oraz odstawić lek (najpóźniej 7 dni przed badaniem w przypadku preparatów stosowanych raz na tydzień i najpóźniej 3 dni przed badaniem w przypadku preparatów stosowanych codziennie). Na 7 dni przed badaniem należy przerwać przyjmowanie doustnych preparatów żelaza oraz całkowicie zaniechać spożywania wszelkich produktów zawierających pestki. Na 3 dni przed badaniem należy ograniczyć się do diety ubogoresztkowej.
Dopuszczalne jest spożywanie:
- mięsa i ryb
- makaronów, ryżu i białego pieczywa
- budyni, kisieli i galaretek
- wody, kawy, herbaty i klarownych soków
Należy całkowicie powstrzymać się od przyjmowania posiłków zawierających:
- świeże owoce i warzywa (zwłaszcza zawierających drobne pestki np. kiwi, truskawki, maliny, pomidory które zatykają kanały robocze kolonoskopu i mogą całkowicie uniemożliwić wykonanie badania)
- pieczywa z dodatkiem ziaren, maku i przypraw (z wyjątkiem drobno zmielonych)
Podstawowym warunkiem wykonania planowej kolonoskopii jest przestrzeganie zaleceń związanych z przygotowaniem jelita do zabiegu oraz pozostanie na czczo, czyli nie przyjmowanie przez minimum 20 godzin pokarmów i gęstych płynów, kawy i herbaty. Przed planowym zabiegiem kolonoskopii dopuszcza się picie wody, aby nie odczuwać pragnienia do 2 godzin przed zabiegiem. Ostatni płyn (woda niegazowana) można przyjąć na 2 godziny przed zabiegiem w ilości nie większej niż szklanka (250 ml). Leki zażywane przewlekle należy przyjąć, popijając szklanką wody (250 ml) nie później niż 2 godziny przed zabiegiem.. Pacjenci z cukrzycą powinni zaprzestać przyjmowania doustnych leków hypoglikemizujących lub insuliny w czasie pozostawania na czczo (w okresie bez przyjmowania pokarmów, gęstych płynów, kawy i herbaty). Pacjenci przyjmujący insulinę na pompie insulinowej lub stosujący systemy do ciągłego monitorowania glikemii, insulinę powinni odstawić w przypadku spadku glikemii poniżej 100 mg/dl. Pacjenci z niewydolnością nerek lub niewydolnością serca powinny ustalić indywidualny sposób przygotowania z lekarzem.
Do oczyszczenia jelita przed badaniem kolonoskopii wykorzystane mogą zostać następujące preparaty:
- Fortrans,
- CitraFleet,
- Eziclen,
- Moviprep.
Ich użycie będzie nieco różniło się w zależności od godziny, na którą zaplanowane zostało badanie. Aby poprawić smak powyższych preparatów, można dodać do nich sok z cytryny bądź soki smakowe (oprócz czerwonych). Reakcją organizmu na powyższe środki są liczne wypróżnienia, na koniec mające płynną konsystencję.